وقفه تحصیلی زمانی اتفاق میوفتد که دانش‌آموز در یک پایه تحصیلی ثبت نام کرده باشد، اما شرایطی برایش پیش بیاید که به اجبار نتواند تحصیل در آن پایه را ادامه بدهد. این موضوع با ترک تحصیل تفاوت دارد و اگر دانش‌آموز دلایل موجهی برای انجام این کار داشته باشد، طبق شرایطی می‌تواند مجدد به مدرسه برگردد و ادامه تحصیل دهد.

دانش‌آموزان برای چند نیم‌سال مجاز به وقفه تحصیلی هستند؟ شرایط بازگشت به مدرسه بعد از رفع مشکلات دانش‌آموز چیست؟ دلایل موجه برای این موضوع کدامند؟ برای رسیدن به پاسخ این سوالات و اطلاع از تمام قوانین پیرامون این موضوع، تا انتها با ما همراه باشید.

وقفه تحصیلی چیست؟

در دوران تحصیل در مدرسه گاهی اتفاق غیرمنتظره‌ای رخ می‌دهد و آنقدر مهم است که باعث می‌شود دانش‌آموز نتواند در کلاس‌ها و حتی امتحانات شرکت کند. وقفه تحصیلی در تمام مقاطع دبستان، متوسطه اول و متوسطه دوم می‌تواند اتفاق بیوفتد و تعریف آن برای مقاطع مختلف متفاوت است:

  • تعریف وقفه تحصیلی برای دبستان: بر اساس ماده ۱۷ آیین نامه آموزش و پرورش اگر دانش‌آموز با یک دلیل موجه نتواند حداقل ۸٠ درصد روزهای آموزشی را در مدرسه حضور فعال داشته باشد، برای او آن سال به عنوان وقفه تحصیلی در نظر گرفته می‌شود.
  • تعریف وقفه تحصیلی برای متوسطه اول: ماده ۲٠ آیین نامه برای دانش‌آموزانی که دلیل قابل قبولی برای غیبت از مدرسه دارند و نتوانسته‌اند در ارزشیابی هیچ کدام از مواد درسی امتحانات خرداد و شهریور شرکت کنند، آن سال را وقفه تحصیلی محسوب می‌کند. توجه کنید که برای این دانش‌آموزان فرقی ندارد که در امتحانات نوبت اول شرکت کرده‌اند یا خیر.
  • تعریف وقفه تحصیلی برای متوسطه دوم: طبق ماده ۲۸ آیین نامه، وقفه تحصیلی در متوسطه دوم در صورتی است که دانش‌آموز در یک پایه ثبت نام کند اما نتواند در هیچ کدام از کلاس‌های درس و امتحانات پایان ترم خرداد و شهریور شرکت کند.

دلایل قابل قبول برای وقفه تحصیلی

طبیعتا دانش‌آموزان باید دلایل موجه و قابل قبولی برای غیبت از کلاس‌ها و امتحانات داشته باشند، دانش‌آموزی که فقط به این دلیل که تمایل به مدرسه رفتن ندارد، سر کلاس یا جلسات امتحان حاضر نمی‌شود، شامل قوانین وقفه تحصیلی نمی‌شود.

دانش‌آموز موظف است مدارک مربوط به غیبت را بر اساس شرایط برگزاری امتحانات، به مسئولین ارائه دهد. اگر امتحانات آن مقطع در سطح مدرسه برگزار شوند باید مدارک به مدیر مدرسه تحویل داده شود، برای امتحانات نهایی مدارک باید تحویل رئیس حوزه اجرا شود و اگر امتحانات به صورت هماهنگ برگزار شوند، بررسی مدارک دانش‌آموز به عهده کمیسیون خاص آموزش و پرورش است.

شرایط وقفه تحصیلی مطابق بخشنامه

برای اینکه متوجه شویم که آیا یک دانش‌آموز شرایط وقفه تحصیلی را دارد یا خیر، باید به بخشنامه‌ای که آموزش و پرورش برای این موضوع منتشر کرده مراجعه کنیم. همچنین، نحوه برخورد با این دانش‌آموز و شرایط ادامه تحصیل در مدرسه هم در این بخشنامه نوشته شده است. در ادامه شرایط وقفه تحصیلی بر اساس بخشنامه آموزش و پرورش را بررسی می‌کنیم:

  • شرایط دانش‌آموز باید شامل تعریف وقفه تحصیلی باشد، برای مطالعه تعریف وقفه تحصیلی در مقاطع مختلف به ابتدای مقاله مراجعه کنید.
  • دانش‌آموز حتما در مدرسه ثبت نام کرده باشد.
  • دانش‌آموز برای غیبت کردن از کلاس‌های درس و امتحانات دلیل موجه و قابل قبولی داشته باشد و مدارک مربوط به آن را به مسئولین تحویل دهد.
  • اگر دلیل دانش‌آموز از سمت ارگان‌های مربوطه موجه شناخته شود، در کارنامه او به جای نمرات دروسی که در امتحان آنها شرکت نکرده است، غ م (یعنی غیبت موجه) ثبت می‌شود. به این ترتیب، اگر دانش‌آموز بعدا در امتحان این دروس شرکت کند، نمره جدید او جایگزین عبارت غیبت موجه می‌شود.
  • در زمان دریافت کارنامه، باید روی کارنامه کد ۹۷ درج شده باشد، این کد به معنی غیبت موجه است.
  • اگر وقفه تحصیلی در حد چند ماه و نهایتا دو نیم‌سال تحصیلی باشد، بعد از رفع مشکل دانش‌آموز می‌تواند در همان مدرسه ادامه تحصیل دهد.
  •  اگر این اتفاق برای بیشتر از یک سال و چند نیم‌سال متوالی رخ دهد، ممکن است شورای مدرسه تصمیم بگیرد دانش‌آموز را به مدارس بزرگسالان معرفی کند.

شرایط برگشت به مدرسه بعد از وقفه تحصیلی

برای برگشت مجدد به مدرسه با دانش‌آموزان طبق ماده ۴۳ آیین‌نامه اجرایی آموزش و پرورش برخورد می‌شود، به این ترتیب که ابتدا باید بر اساس مدارک تحصیلی دانش‌آموز، پایه تحصیلی او احراز شود. اگر مدارک دانش‌آموز طی حادثه‌ای از بین رفته باشند، شورای مدرسه برای تشخیص پایه تحصیلی دانش‌آموز تصمیم می‌گیرد.

دانش‌آموزان مقطع ابتدایی اگر حداقل سن متعارف برای تحصیل در آن پایه را داشته باشند و شرایط آنها برای بازگشت به مدرسه از سمت شورای معلمان تایید شود، برای شرکت در امتحانات معرفی می‌شوند. دانش‌آموزان متوسطه اول و دوم اگر حداقل سن متعارف و توانایی متعارف برای ادامه تحصیل را داشته باشند، می‌توانند با معرفی اداره آموزش و پرورش در امتحانات آن پایه شرکت کنند. در نهایت، دانش‌آموز باید در امتحانات پایه مورد نظر نمره قبولی را کسب کند تا بتواند در مقاطع بالاتر ادامه تحصیل دهد.

حداقل سن متعارف برای شرکت در امتحانات هر پایه

یکی از شروط مهم بازگشت به مدرسه بعد از وقفه تحصیلی، شرکت در امتحانات پایه‌ای است که برای آن وقفه داشته‌اید. برای شرکت در این امتحانات باید حداقل سن متعارف را بر اساس مقطع و پایه مورد نظرتان داشته باشید. در ادامه حداقل سن متعارف را برای مقاطع ابتدایی، متوسطه اول و متوسطه دوم ارائه کرده‌ایم:

  • برای پایه‌های اول تا پنجم دبستان به ترتیب ۶ تا ۱٠ سال تمام (پایه اول ۶ سال، پایه دوم ۷ سال، پایه سوم ۸ سال و …)
  • برای پایه‌های هفتم تا نهم به ترتیب ۱۱ تا ۱۳ سال تمام
  • برای پایه‌های دهم تا دوازدهم به ترتیب ۱۴ تا ۱۶ سال تمام

تفاوت وقفه تحصیلی با ترک تحصیل

وقفه تحصیلی و ترک تحصیل دو مفهوم کاملا جداگانه هستند و برای برخورد با هر کدام از این موضوعات، شرایط متفاوتی وجود دارد. ترک تحصیل زمانی است که دانش‌آموز به دلایلی از طرف آموزش و پرورش از تحصیل محروم شده باشد یا اصلا در مدرسه ثبت‌نام نکرده باشد یا بعد از رسیدن به ۱۸ سالگی از تحصیل در مدرسه انصراف داده باشد. برای اینکه تفاوت این دو موضوع را کاملا متوجه شوید، به جدول زیر مراجعه کنید:

از نظر ثبت‌نام از نظر دلایل غیبت ثبت نمرات در کارنامه اطلاع مدیر مدرسه
وقفه تحصیلی دانش‌آموز در آن واحد آموزشی ثبت نام کرده است دانش‌آموز برای غیبت از مدرسه و امتحانات دلیل موجهی دارد به جای نمرات عبارت غیبت موجه درج می‌شود از آنجایی که دانش‌آموز در آن واحد آموزشی ثبت نام کرده، در صورت غیبت از کلاس‌ها و امتحانات، مدیر مدرسه از این وضعیت مطلع می‌شود
ترک تحصیل دانش‌آموز برای ثبت نام هیچ اقدامی نکرده است دانش‌آموز هیچ دلیل قابل قبولی ارائه نمی‌کند ترک تحصیل بعد از نوبت اول جزو سنوات دانش‌آموز است و برای او کارنامه مردودی صادر می‌شود دانش‌آموز بدون در جریان گذاشتن مدیر مدرسه، ترک تحصیل کرده است

سخن پایانی

وقفه تحصیلی ممکن است برای هر دانش‌آموزی در هر مقطع تحصیلی اتفاق بیوفتد و تعریف آن برای مقاطع مختلف کمی متفاوت است. در هر صورت اگر دانش‌آموز شرایط وقفه تحصیلی را داشته باشد و دلیل قانع‌کننده‌ای برای غیبتش ارائه دهد می‌تواند به مدرسه بازگردد. در این محتوا ابتدا این موضوع را برای مقاطع دبستان، متوسطه اول و دوم تعریف کردیم، در ادامه در مورد دلایل قابل قبول برای این موضوع، شرایط وقفه تحصیلی بر اساس بخشنامه و بازگشت مجدد به مدرسه صحبت کردیم. در انتها هم وقفه تحصیلی را با ترک تحصیل مقایسه کردیم.